Sunzi – De kunst van het oorlogvoeren

Altijd winnen

Het is een beetje controversieel boek, deze ‘kunst van het oorlogvoeren’. Ik bedoel, een handleiding voor het decimeren van tegenstanders, het veroveren van andermans land en het winnen van oorlogen valt niet onder de categorie ‘vermaak’. Maar sommige situaties zoals laten we zeggen het voeren van een oorlog, hebben baat bij deze gedetailleerde informatie.

Achtergrond

Eerst de achtergrond. Deze tekst is 2500 jaar oud en nog steeds actueel, omdat krijgsheer Sunzi (of meester Sun zoals hij in het boek genoemd wordt) zich niet bezighoudt met technische zaken als de opleiding of organisatie van een leger. Hij neemt een conceptueel standpunt in van strategieën en tactieken, vertelt vertaler en samensteller Mark Leenhouts:

“Het uitgangspunt van zijn betoog is dat fysieke oorlog in feite zo lang mogelijk vermeden moet worden., alleen al om verspilling van kracht, mensen en middelen tegen te gaan. Er zit een taoïstische, door de natuur ingegeven kant aan die instelling, evenals aan het feit dat er niet wordt geappelleerd aan confucianistische deugd of de heroïek van het slagveld.”

In de praktijk

Dan de praktische kant: het boek. Dat is robuust, gebonden net iets groter dan broekzakformaat. Erg gemakkelijk mee te nemen als je weer een land gaat veroveren. Hoofdstuk 1 begint met uitleg over ‘de Weg’, ‘de hemel’, ‘de aarde’, ‘de generaal’ en ‘de regels’. Gedetailleerde info volgt in dat hoofdstuk om die bullets inzichtelijk en toepasbaar voor het slagveld te maken.

Hoofdstuk 2 gaat over ‘Slag leveren’, hoofdstuk 3 over ‘Plan van aanval’, hoofdstuk 4 over ‘Vorm’, met als toelichting: “De ware strijder neemt een onverslaanbare positie in en laat tegelijkertijd geen kans voorbijgaan om zijn vijand te verslaan. Vandaar dat overwinnende troepen al winnen voordat de strijd in zicht is, terwijl verliezende troepen juist strijden voordat de winst in zich is.” Dat gaat diep.

Zo de lezer bij de hand nemend, voert Sunzi hem/haar mee naar hoofdstuk 5: ‘Overwicht’. Ook dat lijkt me nuttig –overwicht- om een oorlog aan te gaan. Idem met hoofdstuk 6: ‘Zwak en sterk.’ De tip die hierbij hoort: ‘Wie het eerst op het slagveld is en de vijand op kan wachten, staat in de regel uitgerust klaar; wie het laatst op het slagveld is en zich naar de strijd moet haasten, komt in de regel uitgeput aan.’ Een gouden regel ook voor Black Friday.

Het ’treffen’

Dus beste toekomstige oorlogvoerder, tot zover een impressie van wat wel of wat niet handig is op het slagveld/slachtveld. Hoofdstuk 7 is geheel gewijd aan de kern van de slachtpartij en het hele oorlogsidee: “Het treffen”. Dat is een beetje ouderwets geformuleerd; de troepen treffen elkaar niet letterlijk. Dat gebeurt 2 bladzijden verder: “De moeilijkheid van het treffen is: zorgen dat een kromme weg een rechte wordt en een gevaar een voordeel.”

In onze tijd: leid de vijand langs omwegen, gelokt met voordeel, zodat je als eerste aankomt terwijl je als laatste vertrok – dat is weten hoe je de kromme en de rechte weg gebruikt. Precies hetzelfde als in de supermarkt: je stuurt je concurrent, de winkelende klant, een fout gangpad in zodat hij/zij verdwaalt en jij toch nog die laatste krat bloemkolen kan scoren. Victorie!