Francine Oomen – Hoe overleef ik alles wat ik niemand vertel?

Levenslessen uit de praktijk

Er is weer een nieuw boek in de ‘Hoe overleef ik..?’ reeks. Meer hoeft er eigenlijk niet gezegd te worden.

De serie was al een ongelooflijke bestseller, maar toen deze nieuwe titel in september 2023 uitkwam, stond hij in één klap op nummer 1 van de boekenverkooplijst. Bijzonder is, dat dit haar eerste boek was voor volwassenen. Ze wilde met haar ‘oude’ doelgroep meegroeien. Dat pakte erg goed uit: de eerste druk van 25.000 boeken was in één dag uitverkocht.

Als je het boek ter hand neemt, snap je wel iets van dat succes. De personages uit de jeugdboeken zijn meegegroeid met de lezers; ze zijn ouder geworden maar niet (veel) wijzer. Dat geldt trouwens voor een heleboel mensen. Wat opvalt, is dat de toon en stijl van het verhaal niet wezenlijk verschilt van de voorgaande boeken in de ‘Hoe overleef ik ..’ serie. Dat is een voordeel en een nadeel.

Voordeel van de bekende setting is dat je jezelf zonder koudwatervrees in het boek kan laten zakken. Eigenlijk gaan de avonturen van de personages gewoon verder, alleen dan in een volwassener wereld. Als je het boek openslaat is het alsof je oude vrienden ontmoet die weer een stapje gedaan hebben in hun ontwikkeling. Ook de verschillende soorten taal in de appjes, teksten en nu ook voiceberichten maken het lezen tot een ontdekkingsreis.

Nadelen zijn er ook aan deze nieuwe loot aan de stam. De al genoemde herkenbaarheid kan gaan tegenstaan, juist omdat het zo lijkt op de voorgaande boeken. Dat geldt vooral voor de humoristisch bedoelde stukjes, die minder lollig overkomen dan de bedoeling moet zijn geweest. Ook de taal die in de ‘oudere’ boeken vlotjes overkwam, begint in dit ‘voicebericht van Rosa aan Esther’ belegen trekjes te krijgen:

-Voicebericht van Rosa aan Esther

Hé Ezzieladielo, waar blijf je nou? We zitten al meer dan een uur te wachten. Ik heb mijn locatie gedeeld, dus die eventuele smoes gaat niet op. Pronto met die beentjes!

Rosa en Jonas zitten aan de rand van een plein in het centrum van Lagos, op een bankje in de zon.

‘Pfff, wat is het warm!’ kreunt Rosa. Ze veegt met de mouw van haar sweater over haar voorhoofd en gaat door met scrollen op haar telefoon.

‘Doe dan wat uit! Je hebt een hartstikke dikke trui aan.’

‘Nee, dat valt wel mee, ik .,,’

Jonas steekt zijn vinger omhoog. ‘Stop, voordat je iets zegt. Smoes of waarheid?’

Rosa grinnikt. ‘Wat heb je nu weer bedacht?’

‘Een variatie op truth or dare. In het kader van het kleiner maken van het Schaamtemonster.’”

Toch wint de slimme opbouw en met allerlei tips doorspekte tekst de sympathie van de lezer snel. Je merkt dat deze dame al heel wat heeft meegemaakt en die ervaringen wil delen. Eigenlijk net zoals het ooit begon, met de centrale gouden vraag in de titel: ‘Hoe overleef ik…’, vul de rest maar in. Therapeutisch en nog lekker om te lezen ook. Een verdiende top 1 notering voor Oomen.

ISBN: 9789021475899

Sterren: ***

Uitgeverij: Volt

Ook verschenen op Bazarow 

Steve Rother – Over geboorte en dood

Over geboorte en dood

Ik wist het niet, maar Steve Rother is de wegbereider van lichtwerkersbeweging. Hij (en zijn Groep) claimen dat ze ‘het pad van de ziel’ kennen in onze menselijke fases van geboorte en dood.

Dat pad van de ziel is vanzelfsprekend al sinds mensenheugenis een bron van speculatie. Ga jezelf maar na. Nooit afgevraagd waar je heengaat als je dood gaat? Of de andere kant: waar je vandaan komt? Wij simpele aardbewoners hebben die antwoorden niet. Behalve Steve dus.

En nu is er dus dit boek met het gedachtegoed van Steve en ‘de Groep’. Eerst de titel maar eens vertalen, want wat is die ‘Sluier’ bijvoorbeeld? Ene Espavo zegt:

“Elke stap die je op die planeet (Aarde-NV) zet, is een stap die je hebt gezet met je ziel. De Sluier weerhoudt je ervan je dat te herinneren. Dit houdt je bewust gericht op de dichtheid van het lichaam. De afdrukken die je in de Sluier hebt achtergelaten, kunnen veranderd worden. Je verandert ze door golven van liefde, zelfs terwijl je hier bent. Verwacht een wonder. Sta jezelf toe om opgewonden te raken.”

Het boek legt vervolgens uit hoe jouw leven, na door de Sluier gegaan te zijn, op aarde vorm krijgt. Die uitleg is vrij logisch, in het kort: eerst is er een overgang van oneindige naar lineaire tijd. De overgang is een hele uitdaging voor de menselijke ziel – daarna zoek je uit in welk gezin je wilt terechtkomen. Vervolgens ga je de eerste achttien maanden van het 27 maanden durende proces door en hecht je aan ieder individu in het gezin om vervolgens binnen te treden. Daarbij is het primaire ouder-contact al opgesteld, zodat je van start kan gaan.  

Het wonderlijke aan deze uitleg – en nog vele volgende uitleggen door het boek heen – is dat die ‘overgang van oneindige naar lineaire tijd’ absoluut niet klinkt als hogere wiskunde. Het lijkt alsof er geen ingewikkeld systeem aan ten grondslag ligt waarbij ‘engelachtige entiteiten’ aan het werk zijn. Sterker: je kunt je gemakkelijk voorstellen dat een geboorte zo gaat, en het kind worden in een gezin, ook op die manier plaatsvindt.

Al eeuwen lang eigenlijk, soms probleemloos, soms met tegenslagen, maar wel als een ‘gewone’ geboorte. Nog sterker: het in dit boek zo uitgelegde proces heeft wel erg veel raakvlakken met de manier waarop mensen normaal gesproken ter wereld komen. We zouden zelfs kunnen denken dat dit de gebruikelijke manier is. Zonder Sluier, zonder Steve en zonder Groep.

Sterren: **

Uitgeverij: Hajefa

Ook verschenen op Bazarow 

Rik Peters & Federico van Lunter – De Gruwelgevangenis

Humor om te lachen

Een kloek boekje is het. Stevige voor- en achterkaft van schokvrij karton, en de 170 deels getekende pagina’s fatsoenlijk gebonden zodat het boek ook na 30 maal lezen niet uit elkaar valt.

Want in dit verhaal vind je meer dan genoeg avontuur om het 30+ keer te lezen. Geen verveling hier. De titel laat over de inhoud weinig te raden over: we bevinden ons in een gruwelgevangenis. En daaruit ontsnappen is onmogelijk. Tenzij je een onmogelijke ontsnapping regelt. En dat is … nou ja, je snapt het.

Mevrouw Linda las een boek.

Dat was altijd zo

Soms zat ze een boek te lezen. Soms lag ze een boek te lezen. Soms stond of hing of leunde ze een boek te lezen. Maar ze las altijd een boek.

En nu dus ook.

Haar cel – halverwege tussen die van politiepoedel Atma en die van wiskundeleraar Tally Marks – zag eruit als een bibliotheek. Maar dan wel een bibliotheek waarin een clubje wilde ratten alle boekenkasten had omgegooid. Want: haar cel was een bende. Een enorme boekenbende.”

Waarom citeer ik hier de beschrijving van Mevrouw Linda in haar cel? Omdat de mogelijkheid voor een ontsnapping, wat voor soort ontsnapping waaruit dan ook, élke ontsnapping, te vinden is tussen alle miljoenziljoentriljoen boeken die in overhangende stapels tegen de stenen wanden van haar cel leunen.

En zoals zij weet, zoekt iedere gevangene naar een manier om … naar buiten te komen.

Gaat dat lukken?

Dat kun je het beste zelf uitvinden in dit lekker rommelige verhaal. De grappige, soms zichzelf onderbrekende taal van Rik Peters stuitert voort, neemt krankzinnige afslagen, onderbreekt zichzelf regelmatig en leest toch lekker weg.

De stripachtige, zeer uitbundige tekeningen van Federico van Lunter sluiten hier perfect bij aan. Alle gevangenen zijn niet goed wijs, maar ze hebben één drang die ze niet kunnen weerstaan: ERUIT! Wat er ook gebeurt; ze willen UIT die gevangenis. Dwars door de tralies heen. Auw.

Lees en grinnik.

Veel plezier.

ISBN: 9789044843071

Sterren: ***

Uitgeverij: Clavis

Voor het eerst gepubliceerd op Bazarow 

Katherine Rundell & Emily Sutton – De Kerstwens

Een wens komt uit

[Recensie]

Kerstverhalen kennen we allemaal, Scrooge voorop. In de loop der eeuwen verschenen triljarden (oké, miljarden) kerstboeken met allemaal hetzelfde patroon. Zoete tekeningen rondom een kerstboom, sneeuw op de straten, een bij voorkeur arm kind dat een goede daad doet waardoor zijn/haar leven totaal verandert, en het leven weer zin heeft. Clichés te over – wil iemand alsjeblieft wat origineels maken?

Doch helaas, dit lijkt ook gewoon een clichématig boek. De voorplaat doet al pijn aan je vullingen door overmatig rood (huis), geel (licht in het huis), groen (raad eens?) en een jongetje in gestreepte pyjama.

Lichte teleurstelling
Dus sla ik met lichte teleurstelling het boek open. Hoe is het mogelijk dat dit soort boeken nog verkocht wordt? Er zijn veel hippere, modernere en flitsende kerstboeken die in elk geval proberen origineel te zijn binnen het uitgekauwde genre.

En waarachtig, alsof het kerstverhaal materialiseert, word ik bij nadere studie aangenaam verrast. Op de eerste linkerbladzij zit het gestreepte pyjama-jongetje op z’n knieën een doos open te scheuren. De rechterbladzij geeft verklarende tekst. En wat voor tekst:

“Het was Kerstavond en Theo was aan het vechten met een kartonnen doos. De doos was aan de winnende hand. Iemand was heel enthousiast met plakband in de weer geweest. Iemand had het belangrijk gevonden dat de doos veilig dicht bleef.

De watten waren even oud als de kerstversieringen; ze roken naar kruiden en oude parfum. De meeste versieringen waren kerstballen en daarvan was meer dan de helft in tweeën gebroken. Fronsend haalde Theo ze uit de doos. ‘Je hoort je niet in je vingers te snijden met Kerst,’ mompelde hij. ‘Dat staat nergens in kerstliedjes.”

Zachte humor
Zachte en subtiele humor, kom daar nog eens om. Toepasselijk want van oorsprong een Engels boek; verbazingwekkend hoe simpel een goede tekst de tekeningen van een boek opwaardeert. Zeker als die symbiose glorieus is, het boek 64 pagina’s met die tekst heeft, en je daar de subtiele tekeningen bij op kan tellen.

Waar wacht je nog op?

Sterren: ****

ISBN: 9789021042343 

Uitgeverij Luitingh Sijthoff

Voor het eerst verschenen op Bazarow, ook verschenen op TikTok 

Edward van de Vendel & Annet Schaap – Misjka

Geboortegrondpijn

Indrukwekkend is het wel, die twee stickers op de voorkant van ‘Misjka’: ‘Bekroond met Gouden Griffel 2023’ en ‘Bekroond met Zilveren Penseel 2023’. Het boek verscheen al in 2022, en is nu dus dubbel bestickerd. Dat moet wel een bijzonder boek zijn.

Ja, dat is het. Om verschillende redenen. Edward van de Vendel en Anoush Elman schreven samen eerder De geluksvinder, een boek voor jongeren gebaseerd op Anoush’ levensverhaal. Ze bleven daarna contact houden, en toen er een dwergkonijntje in het gezin van Anoush kwam, was er opeens nóg een verhaal dat verteld moest worden.

We beleven dit verhaal door de ogen en oren van Roya, een meisje dat vanuit Afghanistan in Nederland is komen wonen. Samen met haar drie broers en haar ouders zit ze in een huis, hun eigen huis. Roya kijkt om zich heen en het dringt tot haar door: ze mogen blijven. Ze hoeven niet terug naar hun eigen land.

Maar … er ontbreekt iets. Ze brengen een bezoekje aan de dierenwinkel en opeens is Misjka er, een dwergkonijntje. Anoush is dolblij.

Van de Vendel neemt ons mee in een ‘gewoon’ verhaal. Dit is een gezin dat in Nederland woont, de kinderen gaan naar school, ook meisjes kunnen gewoon naar school, ze hebben zelfs hobby’s, ze hoeven niet om zich heen te kijken of er iemand met een geweer zegt wat ze moeten doen. Of wat ze niet mogen doen.

Zo vanaf de zijlijn toekijkend, krijgt de lezer te zien hoe het gezin inburgert (vreselijk woord, ja, maar het beschrijft wel wat er gebeurt) in Nederland. Anoush is dolgelukkig met haar schattige witte dwergkonijntje, maar er knaagt toch iets in haar binnenste. Als ze op school over haar dwergkonijn Misjka vertelt, komt dat naar buiten.

Lees en huiver, en vooral: stel je eens voor hoe het zou voelen als je uit je eigen land moet vluchten, naar een vreemd land gaat en daar een nieuw leven moet opbouwen. Daarbij helpt dit fraaie verhaal. En daarvoor zijn die twee stickers terecht op het boek geplakt. Ik zeg lezen.

ISBN: 9789045127903

Sterren: ****

Uitgeverij: Querido

Voor het eerst gepubliceerd op Bazarow 

Hanneke de Zoete – De Zoete Zusjes gaan op vakantie

Leuke tekeningen bij matige tekst

De Zoete Zusjes zijn al jaren een begrip. Niet alleen in boekvorm. Er is ook een YouTube-serie over de zusjes Saar en Janna, waar ze elke week een nieuwe video posten. Succesvolle video’s, die regelmatig meer dan een miljoen keer bekeken zijn. Op deze boekensite belichten we uiteraard het boek.

De zusjes gaan dus op vakantie. De voorplaat van het boek laat dat al vrolijk zien met een tekening van de zeer gewaardeerde Iris Boter, die alle tekeningen maakt. De zusjes staan respectievelijk in een vrolijk blauw en losjes rood jurkje, op een gestileerd stukje zand, waar we strandobjecten in ontdekken. Zelf hebben ze een strandbal en een koffertje bij zich. Helemaal klaar voor de zomer.

Een korte uitleg over het zusjes-imperium volgt. Grote broer Bram die vaak grappen uithaalt met de zusjes, papa die veel van de filmpjes bedenkt en uitvoert, en mama die al deze avonturen opschrijft, zodat wij ze kunnen lezen.

Dat lezen doen we dan, en tja, hoe zeg ik dat. Het is niet helemaal wat je verwacht van zo’n succesvolle reeks boekjes, filmpjes en avonturen. Misschien komt het in dit specifieke geval door het uitgekauwde onderwerp ‘de vakantie’, of de weinig verrassende taal die routineus aandoet, maar het verhaal pakt me niet.

Het begin: “’Dag, juf! Fijne vakantie!’ Janna zwaait naar de juf en daarna naar haar vriendinnetjes… Mama wijst naar de grote tas. ‘Zal ik die maar even voor je dragen, Janna? Je lijkt wel een pakezel.’ Ze lacht naar Janna.

Met een diepe zucht geeft Janna de tas aan mama. ‘Pff, zwaar hoor,’ zegt ze. Ze veegt een druppel zweet van haar voorhoofd. De zon schijnt fel op het hoofd van Janna. Ze knippert met haar ogen tegen de zon in en zegt dan: ‘Moet je kijken hoe hard ik gewerkt heb! Ze wijst naar de grote tas en draait zich om, zodat mama ook nog de rugtas kan zien.

Nou, nou! Jij hebt wel vakantie verdiend,’ zegt mama lachend.’”

Zo gaat het door: veel tassen en koffers, veel bezwete lichaamsdelen, een volgeladen auto en een lange, lange reis tot aan het verre zondoorstoofde land en … het strand.

Mama zet haar hand tegen haar voorhoofd om uit te kijken over het strand. ‘Waar zullen we neerploffen?’

Daar is een mooie plek, dicht bij die goede golven.’ Papa heeft zijn handen vol met een surfboard en een grote tas met zijn kite. Ze lopen de duin af naar het strand. Nou ja, lopen? Bram, Saar en Janna rollen nog een laatste keer helemaal naar beneden.

Als ze een mooi plekje hebben gevonden, legt mama de handdoeken neer. Bram, Saar en Janna rennen naar de vloedlijn.

Ze beginnen direct aan het laatste zandkasteel van deze vakantie.”

Niet heel origineel, noch inspirerend. Maar voor de liefhebbers is het een leuk vakantieboek met alle juiste ingrediënten. Prima voor op de achterbank, zoevend over de autostrada, met veel zon, zee en vrije tijd in het verschiet. Tijd die dit boek met gemak vult.

ISBN: 9789043922760 

Sterren: **

Uitgeverij: Kosmos

Voor het eerst gepubliceerd op Bazarow 

Luke Adam Hawker – De laatste boom

De essentie van bomen

Luke Adam Hawker is een multitalent. Niet alleen bedacht en schreef hij dit sensitieve verhaal: hij maakte er ook nog mooie en perfect passende tekeningen bij.

Strikt genomen is dit science fiction: de wereld in het boek is een wereld waarin alle bomen weg zijn. Hoe dat komt is niet duidelijk. Zijn ze tot planken verzaagd, opgevreten door kwaadaardige boomkevers, omgewaaid, bezweken aan de zure regen, door wortelrot omgevallen, op een kwade nacht door aliens opgestraald, of gewoon door klimaatverandering uitgestorven?

Hoe dan ook: het is een boomloos bestaan. Gelukkig is er een herdenkingsplaats opgericht. Samen met haar klas gaat onze dappere hoofdrolspeelster Olivia naar dat Bomenmuseum. Dat museum is jaren geleden gebouwd, door de laatste mensen van de Bomengeneratie.

Een paar pagina’s later zien we haar zitten op een bank, gecentreerd voor een enorm schilderij. Het geeft een knoestige, bonkige, getormenteerde, kromgegroeide maar toch met nieuwe dunne twijgjes naar de hemel reikende boom weer:

“Haar blik werd gevangen door een schilderij

En Olivia merkte dat ze ernaar bleef staren.

Ze fluisterde zijn naam:

‘De Laatste Boom’”

Papa vertelde al eerder hoe het vroeger was, toen bomen nog de gewoonste zaak van de wereld waren. Dat kan Olivia zich niet voorstellen. Ze wordt nieuwsgierig. Maar ook een tikkeltje weemoedig.

Daar en nu besluit ze dat ze alles wil weten van die wonderlijke bomen en meteen van de rest van de aardbol ook maar. Dus begint een onvermijdelijke maar erg sfeervol getekende, alleen met hoognodige tekst verluchte queeste. De boodschap is moeilijk te negeren, maar stoort niet dankzij de schitterende uitgave.

Er valt op elke bladzijde wel iets prachtigs te zien. Met ongelooflijke precisie zijn de tekeningen opgebouwd, meestal in eenvoudige potloodlijnen. Eigenlijk spreken die illustraties al voor zich, maar de schaarse tekst vult de hiaten netjes op, in een glasheldere vertaling van Susan Smit.

Mocht u nog een cadeau zoeken voor een verjaardag, dan zou ik niet lang aarzelen. Gewoon kopen – niet alleen uw kind is er blij mee. Just saying.

ISBN: 9789401305716

Sterren: ****

Uitgeverij: Altamira

Ook verschenen op Bazarow en TikTok

Eleanor Catton – Het woud van Birnam

Te lang uitgesponnen ideologie dispuut

Het formaat van dit boek is indrukwekkend; Eleanor Catton heeft niet stilgezeten sinds haar vorige boek ‘Al wat schittert’ recordverkopen scoorde.

De backbone van dit verhaal laat zich samenvatten als: ‘twee honden vechten om een been.’ Beginnend bij het begin, levert protagonist Mira Bunting de titel met haar activistische tuinderscollectief ‘Birnam Wood’. Als daar een grote boerderij vrijkomt, wil zij en haar medewerkers die gaan gebruiken voor hun collectief. Helaas wil miljonair Robert Lemoine diezelfde boerderij gebruiken om een bunker te bouwen als schuilplaats voor de dag des oordeels én een natuurbeschermingsproject.

Mooie tegenstelling: het tuinderscollectief heeft grote plannen en idealen om de wereld uit te breiden met goed voedsel en te verbeteren. De miljonair wil juist uit de wereld stappen en onder de grond verdwijnen, naar hij denkt voor altijd veilig. Wel stelt hij voor dat het collectief het Birnam Wood blijft bewerken, voor hem. Prima aandrijfstang voor een spannend verhaal.

Catton heeft het talent om alles realistisch neer te zetten. In het eerste deel van het boek duiken we in de mores van het tuinderscollectief. Het tweede deel geeft de strubbelingen weer van de verschillende belangen, en hoe een fragiel gegeven als vertrouwen op meerdere manieren geïnterpreteerd kan worden.

Echter, ondanks alle bovenstaande goede voortekenen, komt het boek als leeservaring niet zo best uit de verf. Een deel van die conclusie is te verklaren door de somptueuze schrijfstijl:

Terwijl ze haar gezicht reinigde, een vochtinbrengende crème aanbracht en drie miniscule puntjes antirimpelserum onder elk oog smeerde, hield ze zichzelf voor dat hij zich gewoon te druk had gemaakt over de lancering van zijn natuurbeschermingsproject, en erg teleurgesteld was geweest toen Lemoine niet was komen opdagen, al had hij zijn best gedaan om dat te verbergen.”

Wijdlopigheid is een probleempje bij Catton. Er zijn schrijvers die een ontmoeting tussen twee personen kunnen beschrijven in niet meer dan een vierregelige alinea. Zo niet hier: de tekst zwelt alle kanten op en laat weliswaar zien wat de schrijfster met dit punt bedoelt, maar niet nadat de lezer hijgend achterover is gezakt vanwege een woordenovervloed.

Maar liefhebbers van dit proza, laat u vooral niet afschrikken door dit recencentaire geneuzel. Voor een lekker drama en invoelbare verwikkelingen kan deze pil zeker mee in de vakantiekoffer, of desgewenst een plek vinden op een verstevigd nachtkastje.

ISBN: 9789026361487

Uitgeverij: AmboAnthos

Voor het eerst gepubliceerd op Bazarow 

Jan-Willem Anker – Boze zomer

Klimaatcrisis, seks en slap gelul

Een ietwat warrig verhaal lijkt het, als we ‘Boze zomer’ beginnen te lezen. Dat wordt niet beter op de helft van het boek, en ook niet aan het eind. Jan-Willem Anker bewandelt in dit epos meerdere meerdere wegen, die niet allemaal samenkomen in een soort van finale, een slotakkoord, of beter nog, een klimaatakkoord. We kunnen zelfs niet spreken van een pointe.

Hoe komt dat zo? Leest u maar even mee. ‘ Boze zomer’ speelt zich af in een dichtbije toekomst waarin Nederland een buitengewone droogte ervaart en zich een politieke en maatschappelijke crisis ontspint die zijn weerga niet kent. Journalist Hajo krijgt kennis aan een aantal linkse activisten waar zijn ex Karine ook bij aangesloten is. Een klimaathel en een relatiecrisis, wat te doen? Geen idee, ook niet als het verhaal afgelopen is. Anker levert geen antwoorden, alleen situaties die spelen. En uit de hand lopen. En opgelost zouden moeten worden. En dat niet gebeurt. Zoals nu in 2023 beslissingen voor het klimaat nog altijd niet gemaakt worden. Maar dan in die dichtbije toekomst.

Het verhaal begint als protagonist Hajo naar zijn nieuwe vriendin Ina gaat: ‘mijn nieuwe vlam in het waterwezen’. Dit omdat ze bij Rijkswaterstaat werkt, dus. Ze praten wat, drinken wat, neuken wat, o nee, het blijft bij knuffelen:

Ze kroop tegen me aan en legde haar hand op mijn borst. Met haar warme voeten wreef ze over mijn kuit. Het was fijn om zo beetgehouden te worden. Ik vestigde al mijn aandacht op die hand. De erectie verflauwde, het verlangen stroomde weg, de slaap daalde in.”

Hajo schrijft artikelen over het klimaat, krijgt daar duizenden likes op, wat zijn redacteur weer tevreden stelt: hij “had het over ‘ruim voldoende online-resonantie’”, en hij wordt gevraagd “om iets in dezelfde sfeer te schrijven. Het mocht ook wat langer zijn: achthonderd woorden.”

Vanuit die basisgegevens bouwt Anker het verhaal, en het leven van Hajo, op. Het lijkt erg op het leven van een communicatieadviseur op het gebied van klimaatadaptatie, die zijn leven leeft tussen enerzijds de activisten en anderzijds zijn geliefde, waarbij die twee werelden elkaar af en toe speels raken:

Op een zoveelste godvergeten zonovergoten dag kreeg ik een appje van Dennis. Ik zat op mijn plantloze balkonnetje in de schaduw van mijn luifel met een glas ijslimonade en grasduinde door wat ecosocialistisch pamfletmateriaal dat hij me zonder verder commentaar per mail had opgestuurd. Over de vloek van privé-eigendom en blinde economische groei, over gratis openbaar vervoer en deelauto’s en minder werken. De voorgestelde oplossingen voor het kapitalistische probleem waren bijna altijd even creatief als onwaarschijnlijk.

In zijn app vroeg Dennis of ik die avond zin had om naar een lezing van Karine te komen… Het ontging me waarom hij in de veronderstelling was dat een lezing van Karine me zou interesseren. We appten even heen en weer. Ik nam aan dat hij betrokken was geraakt bij Fight4Climate, maar zijn actiegroep heette Rode Liefde. De groep was pas opgericht…”

Life as usual dus, in de klimaatbisnis, maar we krijgen niet veel meer voorgeschoteld dat eerdergenoemde schermutselingen. Anker poogt wel spanning op te bouwen, maar slaagt daar matig in. Dit boek is het net niet, geen aanklacht maar ook geen verdediging; het maakt een fletse indruk. Het klimaatdebat verdient een furieuzer verhaal.

ISBN: 9789029547451

Sterren: **

Uitgeverij: Arbeiderspers

Ook verschenen op Bazarow 

Özcan Akyol – Afslag 23

Afrekening in het eigen milieu

Özcan Akyol is een multitalent. Hij maakt verschillende goed gewaardeerde tv-programma’s als ‘De geknipte gast’ en ‘Eus’ boekenclub’ en schreef de boeken ‘Eus’, ‘Toerist’ en het boekenweekessay ‘Leger zonder generaal’. Ondanks zo’n overvolle agenda laat hij in 2023 een nieuw boek uit de pen vloeien – ‘Afslag 23’.

De hoofdpersoon houdt hij alvast herkenbaar: Eus. Die jongeman hosselt zich door het leven en weet in de loop van zijn onzekere bestaan wat zekerheden te verwerven. Een vaste baan als vertegenwoordiger om te beginnen, een fijne auto, een lekker salaris en een vriendin, zodat zelfs een huisje boompje beestje-leven zich begint af te tekenen.

Oude vrienden mijdt hij een beetje omdat ze hem aan het vorige leven thuis doen denken: de al te flexibele mentaliteit, de onbenulligheid/onverschilligheid, het pochen met foute spullen, het totaal overbodige gedoe met dikke horloges en blufferige auto’s en vooral de verhulling van de leegte achter dat alles. 

Toch kan hij zijn twee levens niet totaal gescheiden houden. Hoewel succesvol, wordt Eus ontevredener. Hij mist het contact met zijn oude vrienden, de tricky baantjes, vage deals. Er is geen spanning meer, onverschilligheid neemt langzaam bezit van hem. Wat te doen met de rest van zijn leven?

Om die vraag cirkelt Akyol, door het de hoofdpersoon in een grappige macho-achtige stijl te laten vertellen. Beginnend bij de schoolperiode van Eus – de trots van zijn ouders. Die periode loopt niet lekker. Hij gaat dan ook na zijn schoolvakantie stoppen:

“Ik heb er geen trek meer in, voor mij leed het geen twijfel dat ik niet meer naar school zou gaan, ondanks alle verwachtingen van mijn ouders, die nog steeds een potentiële dokter of advocaat in mij zagen, omdat ze helemaal niets begrepen van het onderwijssysteem. Echt totaal geen flikker. Het ergste was dat ze het voor zichzelf wilden, die baan met status en geld. Mijn moeder zou in het theehuis opscheppen over mijn maatschappelijke positie en mijn vader zocht subsidie voor zijn lamlendigheid. Ze bekeken het maar, met hun stupide gedram.”

In dit citaat vinden we het hoofdthema van het boek: het mentale verschil tussen daar en hier. Dat is wat de jonge Eus doorleeft: er is een hemelsbrede kloof tussen Turkije en Nederland. Conservatief en progressief. Achterlijk en voorlijk. En dieper: zijn ouders, oud, en hijzelf, de jeugd. Hij voelt zich klassenmigrant: “elke keer als je weer een nieuw diploma haalt en wat meer gaat verdienen, kom je in andere sociale lagen terecht”

Ook de rest van het boek staat in het teken van verschillen. Bijvoorbeeld bij de feesten komt weer die dubbele mentaliteit ter sprake: de mannen mogen geen alcohol drinken maar staan op een bruiloft stiekem te lurken aan straaltjes alcoholisch vocht. Ook het blufferige spel met de enveloppen die op een bruiloft gegeven worden, komt aan bod:

“Ik greep de envelop uit mijn kontzak, overhandigde die aan hem (de omroeper – NV) en fluisterde dat er 2480 euro in zat.

‘Wat een gek bedrag, ik rond het wel af naar boven.’

‘Je doet maar, kerel. Het is jouw taak en verantwoordelijkheid.’

‘Ik wil nu alle aandacht van de aanwezigen,’ riep die man. ‘We gaan iets bijzonders meemaken. De beste vriend van de bruidegom heeft zojuist eveneens een geschenk gegeven en in die envelop zit 2500 euro. Een warm en liefdevol applaus voor dit royale gebaar.’

Niemand klapte, alleen een paar kinderen, plus een kwijlende man in een rolstoel aan de zijkant van de kist.”

Akyol zet een keihard confronterend verhaal neer over de strijd om het bestaan, gehinderd door cultuurverschillen en spaart daarbij niemand. Een fijn weglezend boek mét inhoud.

ISBN: 978904462789

Sterren: ****

Uitgeverij: Prometheus

Ook verschenen op Bazarow en TikTok