Aglaja Veteranyi – Het schap met de laatste ademhalingen

Ja, leest het goed, dit boek is een regelrechte bokser, een kastijder, een straatvechter, een strijder tegen van alles, met name de dood. We hebben het over een tante die op haar ziek/sterfbed ligt.

De titel verwijst al onsubtiel naar de voor tere zieltjes minder geschikte inhoud. Veteranyi kiest de rauwe kant door ellende, miserabele levensomstandigheden, ziekte, ouderdom, onkundige artsen en een ziekenhuis met bedenkelijke faciliteiten op te voeren. Waar een weerloze patiënt door onverschillige verplegers belabberd wordt behandeld.

Verpleging van tante
De tante die hier de niet te benijden hoofdrol speelt, is in werkelijkheid ook de tante van de schrijver. Dochter Veteranyi staat naast haar bed en geeft een ooggetuigenverslag van de verpleging van haar tante. Die is niet best, deels door de onwil en totale onwetenheid van tante zelf. Alles overkomt haar  met kwade intenties, waardoor ze een continue schrikreactie gekoppeld aan heftige afweermechanismen loslaat op de verplegers in het bijzonder en het ziekenhuis in het algemeen.

De moeder van Veteranyi komt erbij maar voegt nul procent positiviteit toe aan de situatie. De vrouw is nerveus, snapt de helft van de medische uitleg niet maar heeft wel een oneindige voorraad huismiddeltjes en –methodes om ‘een zieke’ te begeleiden. Uiteraard is dat alles contraproductief en moet de verpleegster regelmatig ingrijpen om een voortijdige beëindiging van tantes leven te voorkomen.

Ziekte en dood
Veteranyi smijt het allemaal verbatim op papier. Een protest tegen ziekte en dood in hartverscheurend heldere zinnen:

“Zelden waren mijn moeder en ik het zo met elkaar eens als bij het fotograferen van mijn stervende tante. Mijn moeder stak het schilderij van Maria in de gleuf van een Funny Kleenex box, zette die op het bed, legde haar hand op het hoofd van mijn tante en keek in mijn polaroid. Costel stond ernaast, met in zijn hand een bekertje yoghurt met een lepel erin.

Daarna legde ik mijn hoofd op de schouder van mijn tante en keek in de camera. Ernaast Costel, met een bekertje yoghurt met een lepel.

Mijn moeder boog zich over haar zus, hield het sponsje met de steel tegen haar mond, keek in de camera. De handen van mijn tante waren al dagen gevouwen. Ze had verleerd haar handen te gebruiken. Een luchtader verbond haar met de zuurstoffles.

Geen foto’s maken, had ze in het ziekenhuis tegen me gezegd, ik ga nog niet dood. Laat dat!

Ik drukte weer op de ontspanner.

En nog eens.

Ik heb de dood een stel foto’s ontfutseld.”