Yu Hua – De onvindbare stad

China’s groeipijnen

Lin Xiangfu is in deze geschiedenis een bepaald niet te benijden hoofdpersoon. De enige aanwijzing over zijn herkomst was zijn noordelijke accent. Alle vrouwen die hun kind de borst gaven in Xizhen, het dorp in de buurt, kenden hem. Ze hadden een gezamenlijke herinnering: hij klopte altijd aan als hun eigen kind huilde; met zijn vingernagels krabbend over het hout. Als er opengedaan werd, stapte hij naar binnen met in zijn open hand een koperen duit. ‘Heb meelij met mijn dochtertje, geef haar een paar slokjes melk,’ vroeg hij dan met schorre stem.

Chinese muur

Met deze letterlijk schrale informatie begint de lezer aan een vuistdikke roman, zoals Lin Xiangfu begint aan een voettocht bijna zo lang als de Chinese Muur. In een rustig tempo werpt de tekst licht op zijn verleden. Dat vrij tragisch is. Zo mist hij kansen, zoals in het huwelijk treden met zijn geliefde Xiaomei. Hij heeft nu alleen nog zijn dochtertje maar zijn vrouw niet meer. Die droevigheid prikkelt hem om een voettocht in gang te zetten. Een lange voettocht:

“Xiangfu reisde in zuidelijke richting. Met zijn dochtertje op zijn borst, de reisbuidel op de rug van de ezel, en het touw van de ezel in zijn hand liep hij over de stoffige grote weg. Onderweg informeerde hij overal naar Xiaomei en vroeg hij mensen of ze een jonge vrouw in een grijsblauwe bloes en een grijsblauwe rok hadden gezien. Tegelijk keek hij uit naar vrouwen die een kind de borst gaven, om hun te vragen om melk voor zijn hongerige dochtertje. Na twee dagen kwam hij bij de Gele Rivier. Een oude veerman legde hem uit dat hij mensen kon overzetten, maar ezels niet. De wind was te hard en de golven te hoog, ezels hadden niet genoeg houvast op vlotten met drijvers van geitenhuiden en kinderen in het water vallen…”

Op het nippertje zijn dochter gevonden
Dit soort droge teksten dragen het verhaal, waarvan we heel lang niet weten welke kant het opgaat. Maar gevaren en deprimerende ervaringen zijn er genoeg; tijdens zijn reis raakt hij zelfs zijn dochtertje even kwijt maar ontwaart haar draagzak dan toch aan een tak in een boom.

Verstopt in solide lappen tekst schetst Hua een afbrokkelend beeld van het oude China. De modernisering komt eraan. Oude mensen kijken terug op hun (meestal straatarme) verleden, en worden geconfronteerd met het nieuwe denken. Dat niet noodzakelijkerwijs beter is dan het was. Door dat alles heen schemert de onstuitbare vooruitgang van het nieuwe China. Wrang, heftig en bij tijden ondraaglijk, de eindeloze zoektocht naar iets beters. Naar de beloofde vooruitgang. Maar wat hij vindt is alleen heimwee, onontkoombare heimwee naar het oude China. Een schrijnende kroniek van een vergleden tijd.

ISBN: 97890445485634

Uitgeverij De Geus

Ook verschenen op Boekenkrant en op TikTok.