Rachel Kushner – Creation Lake

 

Sans scrupules

[Recensie]

Ooit lazen wij, het zal midden 70er jaren van de vorige eeuw geweest zijn, ‘boekjes’. Zo werden de iets dikker dan normale tijdschriften genoemd, die niet grossierden in ditjes en datjes maar een echt verhaal vertelden. Zoals in een boek. Maar dan dunner. Eén van die series heette ‘Modesty Blaise’. Een supersonische geheim agent van de Amerikaanse Inlichtingendienst was dat, onvervaard, slim, een vechtmachine en durfal. Dat gevoel komt weer naar boven – waarvoor dank- bij het lezen van Creation Lake.

https://rachelkushner.com/

Hoofdpersoon ‘Sadie Smith’ is geheim agent bij de Amerikaanse geheime dienst met de opdracht zoveel mogelijk onrust en immorele daden te initiëren bij een groep klimaatactivisten in Frankrijk. Ze infiltreert bij de commune van leider Bruno Lacombe maar in plaats van de sabotage die ze in gang had willen zetten, krijgt ze gevoelens voor Bruno. Gevaarlijke gevoelens.

 

Kushner schrijft als een bezetene
Met de primitieve Modesty Blaise-schrijfstijl in gedachten raakt dit verhaal deze lezer tien keer dieper. Begin te lezen in ‘Creation Lake’ en de stijl, de vaart, de virtuositeit wringt je uit, laat je niet meer los tot je hijgend achteroverleunt, met brandende ogen en versufte hersens. Kushner schrijft als een bezetene, ze pakt de lezer in en sleept hem mee de donkerste diepten in, de hoogste toppen op. In die superieure stijl ontrolt zich bijvoorbeeld de mentale geschiedenis van de communeleider:

“Bruno erkende dat het extreme verschil tussen zijn lot en dat van zijn oudere broer een levenslange kwelling voor hem was waar hij geen grip op kreeg. In de zomer van 1943 waren Bruno en Maxime vanuit Parijs naar de provincie gestuurd door hun ouders, die allebei een ambtelijke functie hadden in hun afdeling van de Communistische Partij. De ouders van zijn moeder, Kouchnir heetten ze, waren Joods en kwamen uit Odessa, dat was Bruno tenminste verteld, en er viel niet veel na te gaan omdat Odessa een soort zwart gat was voor een Jood, een plaats waar een Jood niet echt ‘vandaan’ kon komen omdat het feit dat een Joof in het keizerlijk Rusland had weten te overleven het bewijs vormde dat hij nooit lang in dezelfde plaats kon hebben gewoond. De ouders van zijn vader, de Lacombes, waren militante leden van de Communistische Partij en hadden een kleine bakkerij in de Parijse buitenwijk Malakoff.”

www.atlascontact.com

ISBN: 9789025470920

Sterren: ****

Uitgeverij: Atlas Contact

Ook verschenen op Bazarow 

Kristel Verbeke – BUDGET planner

Let op je geld

Wat, een budget planner? Zo’n boekhoudersboekje waar je alle cijfers van je huishouding netjes op een rijtje zet en dan gaat kijken of de balans wel in evenwicht blijft?

Jep. Zo’n boekje is dit, maar noem het gerust een boek. Het heeft 175 bladzijden, voor en achter afgedekt met een hardkartonnen pagina. De bladzijden worden door een echte spiraal bij elkaar gehouden. Zo kun je handig doorbladeren naar de hoofdonderwerpen:

  1. Jouw budgetplanner
  2. De cijfers
  3. Budgetteren
  4. Laat het budgetteren beginnen!
  5. Proficiat!

Systematisch ingedeeld inderdaad, wat dan ook de kracht van dit werkboek is. Vanzelfsprekend is het bedoeld voor mensen die niet ontzettend goed zijn in budgetteren. Verbeke legt in deel 1 uit voor wie deze budgetplanner is, wat je ermee kunt (financiële rust vinden bijvoorbeeld, of sparen voor een speciale gebeurtenis), en hoe je met deze planner moet werken.

In deel 2, de cijfers, worden de inkomsten en uitgaven met elkaar vergeleken. Breed uitwaaierend behandelt Verbeke dit onderwerp nuchter, met als enig minpuntje (voor Nederlanders) dat ook een aantal Vlaamse regels worden uitgelegd.

Zo doorloopt het boek alle belangrijke pro’s en cons van geld. Soms lijkt het iets te uitgebreid, maar op het gebied van financiën is dat absoluut niet overbodig. Een goede raad is dat je alles naar waarheid invult, tenzij je ervan houdt jezelf te foppen en op een kwade dag een leeggeplunderde rekening opent.

Een grondig naslagwerk dus dat mits goed gebruikt, kan helpen om onaangename verrassingen op je bank- of girorekening te voorkomen.  

9789463835961

Sterren: ***

Uitgeverij: Pelckmans

Zelfa Madhloum & Rhaida El Touny- Shams is jarig!

Een bijzonder cadeau

Als er iets is dat dit prentenboekje uitstraalt, is het vrolijkheid. En dat is precies zoals het hoort bij een verjaardag.

De eerste plaatjes laten de belangrijkste dingen van een verjaardag zien: gekleurde ballonnen, versieringen, een feesthoedje en … een zo hoge stapel pannenkoeken dat Shams op twee stoelen moet gaan staan om suikerpoeder op de bovenste pannenkoek te strooien.

“’’Gelukkige verjaardag, lieve schat!‘, roepen haar ouders. Maar waar zijn de cadeautjes?

“Die hebben we verstopt,” zegt papa.

Dat laat Shams zich niet nog eens zeggen. Ze rent door de kamer en jawel, daar ligt een hele nieuwe haarborstel. Voor haar, voor haar haar. En …

er is nog een cadeautje.

“Shams rent naar de televisie en vindt daar het tweede cadeau. Het is een nieuwe knuffel.

‘Wat voor dier is dat?, vraagt ze.

‘Dat is een rode pandabeer, antwoordt mama.

‘Een rode pandabeer? Maar dat bestaat toch helemaal niet?…”

Shams is boos en bedroefd. Ze wil die knuffel niet. (Al is hij toch wel héél zacht.)

Maar ’s avonds, na het verjaardagsfeestje, als Shams in haar bedje ligt, denkt ze toch steeds aan die pandabeer. Er is iets met die knuffel. Maar wat?

Dat krijgt de jonge lezer op de volgende bladzijden te horen/lezen. Het is tóch geen gewone knuffel. Of wel?

Op dit punt dwingt uw eigen peuter u te blijven voorlezen. Hij of zij wil immers de clou weten. Die verklappen we niet, maar het is spannend en leuk tegelijk.

Nee, we zeggen niks.

Lees maar gewoon het boek.

 

9789463106511

Sterren: ***

Uitgeverij: Pelckmans

Ook verschenen op Bazarow

Joke Reijnders & Sophie Pluim – Het papieren theater

Joke Reijnders &  Sophie Pluim – Het papieren theater

Het verleden beleven

Het grote huis staat al eeuwen aan de rand van het dorp. Er woont niemand, denkt iedereen. Behalve Aurore. Zij kan het weten, want ze woont op de zolder van dat grote huis, en o ja, ze is overleden. Maar ze kan ze nog wel gewoon denken:  

“De zolder lag op de bovenste etage van ons huis, naast de kamers voor het personeel. Je kwam er via een simpele houten trap… Links van de personeelsvertrekken was de zolder, een ongemeubileerde ruimte die gebruikt werd voor de opslag van spullen. De reiskoffers van mijn ouders hadden er vroeger bijvoorbeeld altijd gestaan en er stonden wat portretten, gemaakt door schilders die niet meer in de mode waren, en van voorouders van wie niemand eigenlijk meer precies wist wie ze waren.

En dus had ik de zolder in gebruik genomen…

Ik vond het prima dat niemand op de zolder kwam. Ik nam een kussen en een deken mee uit de linnenkast, zodat ik me met een boek kon installeren in een oude stoel bij het raam. De zolder was mijn rustige, veilige haven.

Tot vanavond.

Ik las het papiertje in mijn handen nog een keer: ‘Ik weet dat je er bent…’”

Het briefje is van Gracie, een ander meisje dat het leegstaande huis heeft ontdekt en daar eigenlijk ook wel wil wonen. Maar Gracie merkt dus dat er iemand anders is. Dat is vreemd.

Het duurt niet lang voor de twee elkaar ontmoeten. Ze zijn beide eenzaam en vinden het wel prettig zo samen in het grote huis. Tot ze op een dag samen in het museum van het dorp gaan kijken. Daar vinden ze een bijzonder schilderij van ‘het papieren theater’ van Aurore. Hoe kan dat?

Dat vragen wij lezers ons ook af en lezen ternauwernood ademhalend, door tot het verlossende eind. Joke Reijnders maakt er een prachtig mysterieus, een beetje droevig maar ook weer hoopgevend verhaal van. Ze verstaat de kunst de lezer bij de les te houden. Wat heet? Ze zet bekwaam allerlei sporen uit die leiden naar het mysterie van het dode-maar-toch-levende meisje Aurore.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Joke_Reijnders

Wat dat precies is, onthullen we hier niet, omdat het veel leuker is om dat geheim al lezend te ontdekken. Een hint: het heeft te maken met een schilderij van de kunstschilder Mallarmé. Daar draait dit leuke, nieuwsgierig makende verhaal om, om het Papieren Theater én om het ontdekken van kunst. Daar heeft illustrator Sophie Pluim https://sophiepluim.com/ weer een hoog cijfer mee gehaald, ze zet prachtige tekeningen neer. Na het lezen weet je veel meer van kunst, en natuurlijk van het Papieren Theater. Een stille aanrader.  

ISBN: 9789000392322

Sterren: ***

Uitgeverij: van Goor

Ook verschenen op Bazarow 

Marjolein de Craen – Freek en de mierenkoningin

Goede intenties in zwak verhaal

‘Show, not tell’ is één van de belangrijkste schrijverswetten. Een verhaal moet de lezer bij de lurven pakken voordat de concentratieboog geen boog maar nog slechts een slaphangend draadje is. ‘Freek en de mierenkoningin’ lijdt aan zo’n hangend draadje. De opzet van het verhaal is goed, de thematiek belooft veel goeds en de lezer valt meteen in een probleem: Dierverzorger Thijs merkt dat de stroom water van de waterval vandaag iets nieuws in zich draagt. Het zijn dode atlasvlinders en dat betekent stront aan de knikker. Hij moet Freek vinden en snel.

Freek is mentaal uitgedaagd, zoals dat heet, maar hij mag van de directeur in de dierentuin wel hand- en spandiensten verlenen. Alleen moet je niet vergeten de waterval uit te zetten voordat je de vlinders uit de poppenkast vrijlaat. Als Freek zijn fout beseft, dwaalt hij blindelings over het dierentuinterrein waar hij noodlottigerwijs de directeur tegenkomt. Die geeft hem direct een schrobbering voor zijn smerige t-shirt: “’Als het zo moeilijk voor je is om netjes te eten, trek dan in elk geval een schoon T-shirt aan. Dit is beslist geen reclame voor de zaak.’” Het spanningsveld tussen deze drie protagonisten is duidelijk. We leren daarna over Freeks moeder Marie dat ze zichzelf nog altijd geestelijk kastijdt, omdat ze de bevalling niet snel genoeg liet verlopen, waardoor een afknelling van de navelstreng het zuurstoftekort in Freeks hersens veroorzaakte. Er is frustratie: meteen na die rampzalige bevalling startte haar man Pim een klachtenprocedure die zoveel tijd kostte dat hij nauwelijks naar zijn nieuwe zoontje omkeek.

www.praktijkgooimeer.praktijkinfo.nl

We missen urgentie bij de getroebleerde personen
Hier begint de manier van vertellen te storen. De draad van het verhaal wordt lastig te volgen. We lezen veel wollige gedachten van personen inplaats van korte, heldere momenten en vooral beelden om het verhaal voort te stuwen. Het ‘show, not tell’ principe inderdaad. We missen urgentie bij de getroebleerde personen die zich door het leven slaan. Oké, het is allemaal zielig en zwaar, maar dat weten we na drie hoofdstukken wel. Deze cirkel van misnoegen is te mager.

Betere teksten zoals hieronder passen het show-not tell-principe gelukkig wel toe. Het gaat over Marie die in de vlinderkast onderuit gaat: “…De tas glijdt van haar schouders en brengt haar nog meer uit balans. Met een smak belandt ze op haar linkerzij in het modderige kikkerpoeltje. Het weinig water dast erin zit, spat op en de modder golft lobbig om haar heen… De nattigheid sijpelt door de dunne stof tot op haar huid. Een rilling gaat door haar heen. Getverderrie, wat een smerige boel! Ze stinkt naar putlucht. Nog geen halve dag draagt ze haar nieuwe aankoop en die kan nu linea recta naar de stomerij…” Maar het is niet genoeg. We blijven hangen in een aardig verhaal dat problemen tracht aan te stippen, maar niet de overtuigingskracht heeft om die bij de lezer te laten binnenkomen. Volgende keer een betere ‘Freek en de mierenkoningin’

ISBN: 9789492241733

Sterren: **

Uitgeverij: Magonia

Ook verschenen op Bazarow 

Anjet Daanje – Suikerbeest

In een slachtershoofd

De suikerzoete titel en dito omslag zijn niet representatief voor de inhoud van dit verhaal, disclaim ik vast maar even. Hoe gezellig de snoepjes, vrolijk gekleurde dropjes en zuurtjes en de hamer op de cover er ook uitzien – dat is het boek niet. Eh .. hamer? Wat is er aan de hand? Een seriemoordenaar is er aan de hand, geeft de flaptekst prijs. Rutger Jaspers is op het oog een gewone working class man, salesmanager bij een suikerfabriek, getrouwd met Mireille. Hij zou gewoon je buurman kunnen zijn die je tegenkomt als je de kliko buitenzet. Maar de werkelijkheid hierachter is schokkender.

Website: www.anjet.nl 

Anjet Daanje bouwt het boek subtiel op. Vanaf het begin zitten we al in het hoofd van Rutger; waardoor we de geschiedenis vanuit zijn gezichtspunt beleven. En een goede indruk krijgen van de manier waarop hij denkt. Dat denkpatroon laat weinig te raden over als we met de naar Marco Borsato luisterende Rutger meerijden in zijn auto. Zijn route wijzigt abrupt als hij een vrouw gebogen ziet staan onder de motorkap van een auto. Hij parkeert zijn auto vlakbij en loopt naar haar toe. Het voetgangerslicht springt op groen, maar hij wacht tot het weer rood wordt. Zijn inschattingen zijn messscherp:

“Ik wil het nog even uitstellen, verkeersregels en zelfs de tijd hebben geen vat op mijn besluit. Dit is macht. Vijftig meter van haar verwijderd loert het ongeluk, en ze beseft het niet. Ze tuurt onnozel in de motor van een Volkswagen.

Uit haar houding en de ongerichte energie waarmee ze de onderdelen bekijkt zonder ze te durven aanraken, is duidelijk dat ze niet weet hoe het mankement moet worden verholpen. Toch probeert ze het zelf in plaats van de hulp van een mecanicien in te roepen. Ik grinnik. Mireille kan ook zo koppig zijn. Vorige maand meende ze dat ze met een schroevendraaier en de gebruiksaanwijzing de televisie kon repareren. Op een oppervlakkige manier zijn alle vrouwen eender. Hun hersenen zijn door boeken, films en politiek geëmancipeerd, maar hun lichaam is in de oude staat achtergebleven.”

Voor het zeer gedetailleerde vervolg van Rutgers kennismaking met de vrouw verwijs ik graag naar het boek zelf. Het komt erop neer dat zijn roofdierinstinct de regie neemt en de vrouw onderworpen wordt aan specifieke verminkingen. Murw als dat haar heeft gemaakt, commandeert hij haar rond en vernedert haar zo veel mogelijk, op weg naar een weinig happy maar buitengewoon bloederige ending.

Meer, veel meer slachtershandelingen vinden plaats, aangestuurd door een bloeddoorlopen en –dorstig brein, waarvan het de vraag is of het zonder lobotomie een halt toegeroepen kan krijgen.

Daanje heeft zich goed gedocumenteerd op serie/lustmoordenaargebied. Als lezer leven we van binnenuit mee met de angst van het slachtoffer en de onblusbare bloeddorst van de dader. Het is een verontrustend beeld van een op het oog normale man die een gestoord dubbelleven leidt. Uitstekend geschreven en beklijvend; ik merk dat ik heel vaak over mijn schouder kijk de laatste tijd, op zoek naar suikerbeesten. 

ISBN: 9789493339095

Sterren: ****

Uitgeverij: Pluim

Ook verschenen op Bazarow en op TikTok

Pieter Koolwijk – Baas van de wereld

Een baas heeft het ook niet makkelijk

Ivo zegt tegen Mila, met wie hij samen op straat aan het cruisen is, dat hij best de baas van de wereld zou willen zijn. Direct daarna klappert hij met zijn oren. Want een zwerver (zo ziet hij er tenminste uit) zegt dat niet Ivo, maar hij, de zwerver, de baas van de wereld is.

 


Dat lijkt Ivo sterk. Een beetje viezige man met vettig haar, een kleffe baard en kleren vol gaten. Zijn paarse jas hangt zonder knopen open. Heel treffend getekend door de altijd vormvaste Linde Faas. De man zegt tegen Mila dat ze nu nog een kleine bloembol is, maar als ze eenmaal in volle bloei staat, zou ze verbaasd zijn waar ze allemaal toe in staat is.

Zo raaskalt (vinden Ivo en Mila) de man een tijdje door, en hij doet ook vreemde dingen zoals tussen vuilniszakken een bruin pakketje oprapen. En weer neerleggen in een karretje, en dat karretje voor zich uit duwen. Een gek zeker, die verdwaald is zeker, denken ze, ik ga liever even niet vragen naar zijn naam.

De prachtig gekke taal die Koolwijk produceert past perfect bij het verhaal dat een baas van de wereld laat rondlopen die er niet uitziet als een baas van de wereld. Zo zou Baas misschien ook rondhangen in Zijn Hemel, in een verschoten trainingspak en afgetrapte gympen op een vergulde troon. En weg kunnen vliegen in een winkelwagentje, wat hij dan ook doet. De vraag of Baas bestaat, is voor ons aardlingen moeizaam te beantwoorden omdat Baas per definitie niet zichtbaar of tastbaar is. Je moet erin geloven, dat is al moeilijk genoeg.

Koolwijk spot ook een beetje met hoe Baas eruit zou kunnen zien. Hij zou best een man in een oud trainingspak kunnen zijn, of een ongewassen vrachtwagenchauffeur. Daar zet dit boek ons over aan het denken als de twee kinderen Baas later weer tegenkomen:

 

“’Baas!”riep ook Ivo nu uit. Hem omhelzen deed hij niet, daar was Baas te plakkerig voor.

‘Het doet me goed jullie gezond en wel te zien,’ zei de chauffeur.

Ivo staarde vol bewondering naar de vrachtwagen. ‘Is die van u?’

De man knikte.

‘En kan die ook vliegen?’

‘Vliegen? Heb je ooit weleens een vrachtwagen zien vliegen?’ De man schudde zijn hoofd. ‘Natuurlijk kan die niet vliegen.’ Hij gaf Ivo een knipoog. ‘Het is geen winkelwagentje.’

Dat laatste zinnetje is voor Ivo genoeg om zijn vermoeden bewaarheid te laten worden. Hij staat echt oog in oog met een Bijzonder Persoon. En hij beseft het.

Meer hoeven we niet toe te voegen: het verhaal spreekt voor zich. Ga ‘De baas van de wereld’ lekker lezen en geniet ervan. Hasta la vista baby.

ISBN 9789047716655

Sterren: ****

Uitgeverij: Lemniscaat

Ook verschenen op Bazarow 

Naomi Tieman & Iris van der Veen – Eten eekhoorntjes ook brood?

Avonturen in paddoland

Het leven is niet simpel voor Eekhoorn. Al zijn verzamelde nootjes zijn verstopt, alleen kan hij ze zo direct niet meer vinden. Dat begint voor Eekhoorn niet erg goed. Gelukkig zijn er meer dieren in het bos die een handje kunnen helpen.

Op de eerste dubbelpagina – direct al een blikvanger –  ligt links lui over een lange tak gedrapeerd onze Eekhoorn in prachtig roodbruine teint. Rechts staat een Ree met schuingehouden hoofd en de mooiste ogen die je ooit zag.

“‘Waarom kijk je zo ongelukkig?’ vraagt Ree.

‘Ik heb geen eten meer,’ zegt Eekhoorn sip.

‘Weet je wat lekker is?’ vraagt Ree. ‘Eekhoorntjesbrood! Dat lijkt me echt iets voor jou en het groeit hier in het bos.’

‘Brood groeit niet in het bos,’ antwoordt Eekhoorn nukkig.

Ree lacht. “Eekhoorntjesbrood is een paddenstoel, ga maar op zoek.’”

Mm, goeie tip van Ree. Alleen al bij die gastronomische naam watertandt Eekhoorn. Nu nog uitzoeken waar dat Eekhoorntjesbrood precies staat. Voortvarend gaat hij op pad. En jawel, er staat een mooie groene paddenstoel onder de kastanjeboom. Net voor hij zijn tanden daarin zet, waarschuwt een slak: ‘Niet doen! Dat is een groene knolamaniet, die is giftig!’

Het stramien is duidelijk, ook voor de kleine meelezers: hier gaat iemand zoeken naar iets lekkers. Maar niet alles wat er lekker uitziet, is eetbaar. Een wijze les voor een langer leven.

Iris van der Veen krijgt extra punten voor de oogverblindende illustraties. De mooie dieren en diertjes die ze tekent, passen prima in de weelderige flora. De kleuren zijn helder. De alsmaar zoekende ogen van de eekhoorn ook.

Dat alles wordt prima begeleid door de godzijdank niet belerende maar op het juiste niveau informatie aanbiedende tekst, die makkelijk voorgelezen kan worden. De plaatjes doen de rest. Is het al bijna herfst? Dan kunnen we dit puike boek aan de kleintjes voorleggen.

.

Sterren: ****

ISBN: 9789493301689

Uitgeverij Samsara

Ook verschenen op Bazarow