Recensies van actuele boeken

<strong>Ingunn Roysland, Jürgen De Clercq – U2, de eerste 50 jaar – biografie

/in

Vanuit het niets naar een succesverhaal

U2, wie kent de Ierse band niet? Ze lieten voor het eerst luidruchtig van zich horen in 1976, en ontwikkelden zich snel tot een van de grotere rockbands ter wereld. Dit boek laat zien hoe de albums van de groep tot stand kwamen, waarom hun albums zo onwaarschijnlijk succesvol zijn en hoe de band zichzelf in de loop der jaren meerdere malen aan hun haren omhoogtilde naar weer een megahit.

Talent genoeg

Vier getalenteerde jongens dus, politiek geëngageerd met rauwe maar melodieuze muziek. Zestien albums later is U2 een standbeeld geworden dat niet meer kan worden neergehaald.

De Noorse popwetenschapper Ingunn Roysland analyseerde de teksten van U2. Ze onderzoekt de eerste liedjes van de band, zoals ‘Twilight’: “Het verbreken van identiteit, grenzend aan existentiële angst, komt duidelijk naar voren in ‘Twilight’. Hier bekent de spreker: ‘My body grows en grows/it frightens me, you know.’ Deze regels weerspiegelen de fysiologische veranderingen van de adolescentie, maar de tekst gaat ook in op de psychologische uitdagingen, het gevoel van verlorenheid in dit proces, in ‘Twilight, [I] lost my way.’ Deze regels kunnen ook verwijzen naar de kerkelijke opvattingen van die tijd, waarin begrip voor en toegeeflijkheid ten opzichte van het groeiende lichaam en de ontluikende seksualiteit taboe waren.”

Niet over één nacht ijs

U ziet, de schrijver gaat niet over één nacht ijs. Ze bekijkt zowel de melodie als de tekst, als de psychologische diepgang in beide. Daarnaast pinpoint ze de data waarop liedjes ontstonden, geeft een exegese van de tekst en benoemt de gebeurtenissen die voor inspiratie zorgden. De lezer vindt zo een behoorlijk nauwkeurige psychoanalytische en tegelijkertijd diepe duiding van tekst en muziek. Extra diepgang geeft de uitvoerige ontrafeling van het privéleven van de bandleden, voor zover dat binnen de privacygrenzen mogelijk is natuurlijk.

“October

Bono, The Edge en Larry waren toegewijde leden van Shalom, een christelijke groep die zich inzette voor verzoening tussen protestanten en katholieken. Ze kwamen samen met de andere leden van de groep en verdiepten zich in Bijbelstudies en gebeden…. Ze suggereerden ook dat het lidmaatschap van een rockband niet samenging met het geloof en drongen er bij U2 op aan om uit elkaar te gaan om God op de juiste manier te dienen. Deze regels eisten hun tol van de drie christelijke bandleden en The Edge nam zelfs twee weken vrij om na te denken. Bono vertrouwde toe da als The Edge deband zou verlaten, hij dat ook zou doen. Na zijn time-out sloot The Edge zich echter weer aan bij de andere bandleden en verklaarde dat he wel degelijk mogelijk was om de wereld van de muziek te combineren met de wereld van het geloof. (Jobling 86, 89, 2014).”

Wat we hier in handen hebben is geen flutboekje dus, maar een grondige diepgang-analyse van een memorabele popgroep. Voor alle liefhebbers die iets meer willen weten van ‘de eerste 50 jaar’. Ook voor die tweede ietwat optimistisch ingezette 50 jaar, nog steeds toegankelijk voor de rest van de wereld. 

Voor het eerst verschenen op Boekenkrant. Ook verschenen op Nico’s recensies.

Sterren: ***

ISBN: 9789464714418

Uitgeverij Noordboek

Ook verschenen op Boekenkrant 

Emmanuel Bove – Een vrijgezel

/in

Een eenzame binnenwereld

Dit ‘vrijgezel’ boek is mooi afgewerkt, met een prachtig matgroene omslagkleur, de titel en naam van de schrijver op het voorblad in jaren 60 belettering gekanteld, en twee mooie binnenflappen. Vraiment chic.

Die details komen op je af als je kennismaakt met hoofdpersoon Albert Guittard. Bove geeft ruimhartig informatie over hem:

“Albert Guittard was sinds de lunch ontevreden over zichzelf. Toch was hij met een goed humeur opgestaan. Moet hij tegen vijven niet een bezoek brengen aan meneer en mevrouw Penner? Maar er had zich een onaangename gebeurtenis voorgedaan die we kort in herinnering zullen brengen om beter licht te werpen op het karakter van deze vreemde man.”

Middagslaapje

Dan stoort het kamermeisje hem bij zijn middagslaapje met de mededeling dat een zekere meneer Bourrette in de salon was.

“’Bourrette? vroeg Guittard, die deze naam niks zei.

‘Dat klopt, meneer.’

‘Bourrette? Weet je zeker dat dat de naam is die je hebt gehoord?’

‘Bourrette, zeker meneer, Bourrette…’

‘Heeft deze meneer Bourrette je niet verteld wat hij wilde of namens wie hij kwam?’

‘Dat heb ik niet gevraagd meneer.’

‘Wel, vraag het hem dan! Ik heb geen enkele reden om hem hier thuis te ontvangen. Wat is het voor iemand?’

‘Het is een meneer van zekere leeftijd.’

‘Maar hoe ziet hij eruit?’

‘Dat weet ik niet meneer. Hij ziet er misschien uit als een heel gewone man. Hij heeft een aktetas onder zijn arm.

‘Wat doet het ertoe dat hij een aktetas onder zijn arm heeft? …’”

Zo hobbelt de conversatie moeizaam door.

Meneer Guittard blijkt niet de makkelijkste patron te zijn. En evenmin de meest sociale. Gedurende het verhaal gaat hij op bezoek bij kennissen, waarbij hij in een combi van verlegenheid en leuterpraat, probeert te socialiseren. Dat gaat hem slecht af wegens verlegenheid, verkeerde aannames, angst voor een ander (hoger) milieu van de gesprekspartner en zijn slecht verborgen minachting voor de gesprekspartner.

Extra eenzaamheid

Weer thuis beleven we dan extra zijn eenzaamheid, en de aanslag op zijn nervenstelsel als hij zich realiseert dat hij over een paar dagen een afspraak heeft. Met een vrouw. VROUW! Nerveus komt hij die afspraak na, maar het verloop van het gesprek is niet tevredenstellend. Voor hem. En waarschijnlijk ook niet voor haar.

Van al die tegenvallende ervaringen wordt hij niet vrolijker. Door teleurstelling geholpen, raakt hij steeds verder weg van de normale omgangsvormen. Een prachtige studie van sociale isolatie en mensenschuwheid in een zondoorstoofde omgeving.

Leest en huivert.

Sterren: ****

ISBN: 9789493350410

Uitgeverij Vleugels

Ook verschenen op Boekenkrant 

Aefke ten Hagen & Ties – Ties en zijn Super Brein

/in

Als je hoofd anders is bedraad

Vanaf regel 1 in hoofdstuk 1 zitten we in het hoofd van Ties. Zijn gedachten laten direct zien hoe de buitenwereld op hem inwerkt:

“Met mijn koptelefoon op loop ik de klas in.

Het zachte geruis slokt de geluiden van het lokaal op. Toch blijft er iets doorheen glippen: het schuiven van stoelen, een doos die omvalt, iemand die iets zegt. Naast mijn tafel staat een meisje dat ik nog niet eerder heb gezien. Ze draait zich naar me toe en vraagt: ‘Ben jij Ties?’”

Ties denkt over de vraag van het meisje

We zitten in de klas, dat is duidelijk, waar Ties onzeker nadenkt over de vraag van het meisje. Ze blijkt Linde te heten. En van de meester mocht ze naast Ties gaan zitten. Dat is informatie die wel heel erg uit de lucht komt vallen voor Ties. Waarom hadden ze dat niet even tegen hem gezegd? Of een appje gestuurd? Maar nee, daar is ze al, hij voelt dat hij nerveus wordt.  

Ze schuift de stoel naar achteren. En gaat zitten. En ze zet haar rugtas onder haar tafel. De meester heeft vast nog niet verteld dat ze die in de gang moet ophangen. Hij zegt niets. Maar die tas staat er nog steeds. Hopelijk zegt de meester er zo wat van.

Zo is de toon van het boek: we bekijken de wereld door Ties’ ogen. Op die manier krijgen we een goed beeld van zijn binnenwereld. En die is niet zo simpel, sterker nog: die is op sommige momenten chaotisch. Ties is autistisch. Wij beleven met hem de ups en downs van zijn stemmingen, die soms nogal heftig oplaaien.

Moeder en zoon maakten dit boek

Aefke ten Hagen en haar autistische zoon Tijl maakten dit boek. Ze laten zien dat het niet voor iedereen makkelijk is om met andere mensen, emoties, stress of onzekerheid om te gaan. Vanuit eigen ervaring en van binnenuit beschrijven zij de uitdagingen van de hoofdpersoon, aangevuld met tips van Tijl, zoals deze belangrijke:

“Als het in je hoofd te druk wordt, kies dan één ding om je op te richten.

Niet het kamp, niet het lawaai, gewoon één klein ding dat wél veilig voelt. Een briefje, een tekening, een muntje. Dat helpt om alle herrie even weer te verkleinen tot iets dat past in je hoofd.”

Voor het eerst verschenen op Boekenkrant. Ook verschenen op Nico’s recensies.

Sterren: ***

ISBN: 9789044551815

Uitgeverij Leopold

Ook verschenen op Boekenkrant 

Aleksandr Skorobogatov – Achter de donkere wouden

/in

 

 

Aleksandr Skorobogatov – Achter de donkere wouden

Ondraaglijk verlies

Skorobogatov heeft geen vrolijke boodschap, merk je als je begint te lezen in dit boek. Veel zware wolken verduisteren de hemel. En nog veel donkerdere situaties en personen komen helpen de sfeer te versomberen als hij het woord richt tot zijn zoon.

Pijn en schuldgevoel

Hij leest de brief van zijn zoon die dit verhaal in beweging zet. Een brief die hem terugslingert het verleden in, toen alles nog oké was. Al lezend passeren de herinneringen, de pijn en het schuldgevoel die op dergelijke momenten de kop opsteken. Had ik maar … enzovoort:

“Het zou heel gemakkelijk zijn om nu te zeggen.

Vergeef me, zoon.

Ik hou van je, zoon.

Maar ik heb de tijd laten wegglippen, en nu over vergeving en liefde praten lijkt…

ja te simpel, te pathetisch, en op de een of andere manier leugenachtig – al is het helemaal niet leugenachtig -, en op de een of andere manier ook laf.

En dus, mijn lieve zoon, je kunt niet tellen voor hoeveel examens ik in mijn leven slaagde, louter dankzij dezelfde krachten van natuurlijk magnetisme.

Enkel het belangrijkste heb ik niet gehaald.”

Aleksandr Skorobogatov (bron: Wikipedia)

Een rauw begin, kunnen we wel zeggen, van deze beschrijving van een vader/zoon relatie. En dat begin is nog maar de aanloop naar massief zelfverwijt en bergen spijt van de vader voor de zaken die hij in relatie met zijn zoon niet goed heeft aangepakt. Ik denk dat willekeurig welke ouder in zo’n situatie die zelfkastijding wel heeft, maar Skorobogatov heeft de gave het zo pijnlijk mogelijk op papier te zetten.

Zoals wanneer hij in zijn herinneringen een dodelijke mix mengt met actuele gebeurtenissen, zwemmend in zee:

“…ik herinner me nog duidelijk hoe ik deinend op de golven, naar die prachtige lucht kijkend, tegen mezelf zei: Terwijl je naar deze lucht kijkt en op de golven deint, ligt je zoon in de grond te rotten.”

‘Eloquent, vilein, sarcastisch, liefdevol, haatdragend, rouwend, beschadigd, ziedend’ zijn nog maar een paar karakteristieken die de overlevende vader met spijt op de meest onverwachte momenten overspoelen.

Het hele rouwproces

Iets vrolijker maar met diezelfde intensiteit, laat hij een zo helder mogelijk licht schijnen op de te korte tijd dat hij met zijn zoon kon zijn. Ook de aftakeling van zijn vrouw neemt hij in het hele rouwproces mee, alles tot in details vormgegeven in hartverscheurende taal. En toch, toch, beste mensen, is het een optimistisch boek – al was het maar doordat de magnifieke schrijfstijl de donkere periodes in een leven boven het maaiveld tilt, en de lezer samen met de rouwende vader een kruimeltje troost biedt.

Voor het eerst verschenen op Boekenkrant. Ook verschenen op Nico’s recensies.

Sterren: ****

ISBN: 9789044551211

Uitgeverij De Geus

Ook verschenen op Boekenkrant 

Maaike Schoon – Waarom jij geen huis kunt kopen

/in

Een huis kopen? Hahaha.

Waarschuwing vooraf: dit zou een deprimerend boek kunnen zijn. Met name als je van plan bent op korte termijn een huis te kopen. De prijzen rammen namelijk in een gestaag toenemend tempo door het dak. Maaike Schoon onderzocht en verzamelde de oorzaken van deze ongekende prijsstijgingen in het huizensegment in Nederland.

Maaike Schoon (bron: Wikipedia), journalist en presentator van Buitenhof, schrijft al sinds 2019 over de woningmarkt en economische ongelijkheid. In dit boek legt ze de oorzaken van de onmatige prijsstijgingen bloot.

Haar onderzoek begint in Amerika, lang geleden. Daar wordt in een tabloid de aankoop van Manhattan door de Hollanders ‘de beroemdste vastgoeddeal in de geschiedenis’ genoemd. Het is een omstreden deal; er is geen contract, geen bewijs, alleen een stel Nederlandse kolonisten die in 1626 het eiland Manattan ‘van de inheemse bevolking hebben gekocht voor de waarde van 60 gulden.’

The American Dream

Iets verderop in de geschiedenis wordt het hebben van een stukje eigen land ‘The American Dream’, aangemoedigd door president Jefferson via John Locke, die schrijft dat elk mens een natuurlijk recht heeft op ‘leven, vrijheid en eigendom.’

“Het idee van eigendom van John Locke verspreidt zich over bijna de hele wereld, maar nergens zo succesvol als in het nieuwe land, waar het hebben van een eigen stukje land onderdeel wordt van de American Dream. Een huis met een wit houten hek eromheen, bereikbaar voor iedereen, grond is er immers genoeg. Vanuit Engeland komt de migratie goed op gang als de enclosures hun hoogtepunt bereiken: weggejaagd van hun eigen land vestigen de mensen zich in Amerika, op een lapje grond precies groot genoeg om hun gezin van te onderhouden.”

Een eigen stukje land

Dat eigen stukje land blijkt cruciaal. Het verhaal hopt terug naar Nederland, als Schoon met haar partner bij een hypotheekadviseur een huis gaat kopen. De man tipt haar dat de rente heel laag is, ‘dus die zou ik lekker lang vastzetten.’ Vertrouwend op dat advies, doet Schoon dat en krijgt een rente van 6%. Die in de jaren daarna nog veel verder zal dalen. Een bekende fout bij eerste huizenkopers, dat mijzelf overigens ook overkwam, maar dit terzijde. 

Zoals het een reporter betaamt, is Schoon nieuwsgierig naar de andere oorzaken die een koophuis zo riskant en duur maken. Daarbij komt ze op wonderlijke ontdekkingen die we hier niet onthullen. Het plezierig toegankelijke en uitstekend gedocumenteerde boek legt het allemaal voor u uit. Doe er uw voordeel mee.

Voor het eerst verschenen op Boekenkrant. Ook verschenen op Nico’s recensies.

Sterren: ***

ISBN: 9789493420526

Uitgeverij Pluim

Ook verschenen op Boekenkrant 

Marie Bashkirtseff – Waarom zou ik liegen

/in

Lust for life

Is er iemand die Marie Bashkirtseff (nog) kent? Deze jonge Oekraïense vrouw was gezegend met talent, ambitie en geld. Nou ja,  haar moeder was vermogend en had goede connecties, waardoor Marie in de slipstream van de jetset kon meevaren. Vader Bashkirtsef was toen al uit beeld. Dit alles speelt zich rond 1900 af, en het feit dat we het kunnen navertellen danken we aan de dagboeken van Marie.

Ode aan Marie

Waarom die ode aan Marie opgenomen in de fabuleuze privé-domein serie? Omdat Marie een bijzondere persoonlijkheid en een onblusbare honger naar schoonheid had. Naar alles, eigenlijk, ze was intelligent, getalenteerd en ambitieus. Helaas verkeerde ze in een milieu waar weinig aandacht werd besteed aan cultuur, kunst of muziek, dus ging ze haar eigen weg.

Gelukkig was er een vermogende tante die haar op weg hielp. Marie richtte zich op haar droom om zangeres te worden maar overvallen door tuberculose, moest ze kiezen voor de schilderkunst. In Parijs probeerde ze die droom waar te maken.

Hoe haar dat verging, lezen we in dit fragment uit haar dagboeken:

“Florence, maandag 13 september 1874

Ik ben dol op schilderkunst, beeldhouwkunst, op kunst kortom, overal waar je die aantreft. Hele dagen zou ik kunnen doorbrengen in die museumzalen, maar tante voelt zich niet goed, ze heeft moeite me bij te houden, en ik offer me op. Trouwens, het leven ligt voor me, ik zal alle tijd hebben terug te komen. In het Palazzo Pitti vind ik geen kostuum dat ik wil kopiëren, maar wat een schoonheid, wat een schilderkunst!..

Dol op schilderkunst

Moet ik het zeggen? Eigenlijk durf ik het niet… Men zal er schande van spreken! – Nou vooruit, niet verder vertellen… Wel, ik vind de Madonna Bella Seggiola van Rafaël niet mooi. Het gezicht van de madonna is bleek, de gelaatskleur is niet natuurlijk, de uitdrukking doet eerder denken aan een kamermeisje dan aan de Heilige Maagd, moeder van Jezus…”

De levenslust van de jonge vrouw spat ervan af. Ze slurpt alle invloeden, kunststijlen en prachtstukken van de grote beeldhouwers op als nektar. Ze correspondeert gretig om zich heen en krijgt onder andere een briefwisseling met Guy de Maupassant. Als een kind in een snoepwinkel is ze, gulzig om zich heen happend. Helaas duurt dat niet zo lang als ze zou willen; haar levenspad krijgt een andere duw. Haar gezondheid laat het langzaam maar zeker afweten.

Een tragisch leven

Een tragisch leven met een te snel einde; dit zou rechtsteekse content voor een dramatische film kunnen zijn. Die is niet gemaakt, maar gelukkig hebben we het boek nog. Lees uw hart uit.

Voor het eerst verschenen op Boekenkrant. Ook verschenen op Nico’s recensies.

Sterren: ****

ISBN: 9789029555753

Uitgeverij Arbeiderspers

Ook verschenen op Boekenkrant 

David Foster Wallace – Eindeloos vertier

/in

De schoonheid van dit alles

Het is een kanon van een boek. En net zo luidruchtig, in een briljante brij van woorden. Het is een cultklassieker uit 1996 en o ja, het is 1176 pagina’s dik. De aankondiging op de achterflap benadert de droeve huidige werkelijkheid behoorlijk adequaat: “Eindeloos vertier speelt zich af in een kliniek voor drugsverslaafden, gelegen in een fictief Amerika waar bedrijven de dienst uitmaken en een smetvrezende levensliedzanger president is geworden met de belofte het land op te schonen.”

Beginnen maar

Right, we gaan door met beginnen. In een kantoor op een universiteit zitten drie leden van de school, oom Charles, meneer de Lint en de verteller. Ze hebben het over sport en de verteller beschrijft de situatie:

“Ik heb ervoor gekozen mijn ene been, hopelijk zorgvuldig, op mijn andere been te leggen, enkel op knie, handen gevouwen op schoot van mijn sportbroek. Mijn vingers zijn verenigd in een gespiegelde reeks van wat zich aan mij voordoet als de letter X… Er hangt een vaag peristaltische geur in het vertrek…

…De linkerdecaan, een schraal gelig iemand met een onbeweeglijke glimlach die niettemin de voorbijgaande indruk wekt in weinig meewerkend materiaal gestanst te zijn, is van een karakter dat ik de laatste tijd ben gaan waarderen, het type dat mij uitstel geeft om te moeten antwoorden door mijn kant van het verhaal voor mij, aan mij op te dissen. Hem is door de middelste, borstelige leeuwdecaan een stapel computeruitdraaien toegeschoven en…

Geluidloos voor jezelf lezen

En dan nu de test, waarde lezer. Hiervoor leest u de voorgaande 2 alinea’s tekst in uzelf, dus geluidloos, mummelen mag nog net, voor uzelf voor. Vindt u meer of minder dan 3 briljante, licht spottende zinswendingen in kronkelige stijl? Als het antwoord ‘minder’ is, zou ik doorlezen in dit boek niet aanbevelen. Wallace heeft deze sarcastische stijlvorm tot hoofdzaak bevorderd zodat de oplettende lezer gniffelend kennis kan nemen van zijn pittige boodschap. Een hele mooie is – gezien de actualiteit nu – zijn  beschrijving van de zittende president: 

“Gentle is een voormalige Las Vegas-loungezanger en B-filmacteur. Hij staat bekend om zijn onberispelijke zwarte haar met zilveren bakkebaarden, een baksteenkleurige teint en draagt altijd een chirurchisch mondmasker. Hij is extreem smetvreesachtig (kiemfoob), obsessief en manipulatief. Hij belooft kiezers dat ze zelf geen moeilijke keuzes meer hoeven te maken en vraagt hen simpelweg ‘om achterover te leunen en van de show te genieten’ Hij staat aan het hoofd van de Clean U.S. Party (C.U.S.P.) en pleit voor extreme ‘burgerlijke hygiëne’. Onder zijn bewind worden de Verenigde Staten, Canada en Mexico samengevoegd tot een superstaat. Om het afvalprobleem van het land op te lossen, dumpt hij grootschalig toxisch afval in Canada en dwingt hij de Canadezen dit te accepteren.”

Een mooi terzijde zijn, als u toch aan het lezen bent, de verschillende titels van hoofdstukken, geheel op z’n Amerikaans: “1 APRIL – JAAR VAN DE TUCKS VERZACHTENDE AAMBEIENDOEKJES.” Of: “9 MEI  – JAAR VAN HET DEPEND INCONTINENTIE-ONDERGOED”. Of: “MARIO INCANDENZA’S EERSTE EN ENIGE OOK MAAR ENIGSZINS ROMANTISCHE AANVARING.”

Zachte aambeiendoekjes

Sarcastisch ten opzichte van iets te opdringerige reclameuitingen? Dat zou je kunnen zeggen. In dit specifieke hoofdstuk voert Foster Wallace Mario en Hal op, twee tennissers die een ommetje maken:

“Mario voelde dat Hal er even tussenuit wilde knijpen, dus hij (Mario) deed alsof hij plotseling heel geïnteresseerd was in een zeker blad-met-twijg-ensemble in het groen zodat hij Hal zo’n beetje kon laten wegsmelten verder lopend over het pad.

Een heerlijke geur van illegaal verbrande bladeren kwam aangewaaid uit East Newton vermengd met de etensgeuren uit de ventilatorturbines aan de achterkant van de eetzaal. Twee meeuwen hielden zich stationair in de lucht boven de afvalcontainers bij de parkeerplaats achter. Het geluid van Mario die door de bladeren liep was knisper knisper knisper stop, knisper knisper knisper stop.”

Verdovende middelen,

ook wel drugs genoemd, tieren welig tussen de bladzijden door… Een kleine impressie:

“Dat iemand die ooit zo verslaafd aan een middel raakte dat hij moest stoppen en een tijdlang met succes gestopt is en clean is geweest maar toen weer maar toen om wat voor reden dan ook een terugval had en het middel opnieuw ging gebruiken en opnieuw verslaafd raken, niemand ooit. Dat douw Bostons straatjargon is voor een gevangenisstraf, als in ‘Don G. zat in Billerica voor een douw van zes maanden.’ Dat je vlooien onmogelijk met de hand kan doden. Dat je zoveel sigaretten kan roken dat je kleine witte zweertjes op je tong krijgt. Dat het effect van te veel koffie absoluut niet prettig of bedwelmend is.

Dat vrijwel iedereen masturbeert.

En best veel, blijkt.”

Bloemrijke taal

Beste lezer, ik hoop dat u en ik een beeld hebben van wat Foster Wallace wil zeggen slash aan de kaak wil stellen. Ik vind het een mooi project, gedurfd en openhartig ook om alles wat je aan misstanden tegenkomt, in bloemrijke taal op te schrijven. Het heeft zijn vruchten afgeworpen: Eindeloos Vertier is terecht een cultklassieker geworden. Mocht je zin krijgen om het te lezen: koop of leen het boek en leg het op je versterkte nachtkastje. Maak vervolgens op vaste plekken in je dagritme tijd vrij om nog een alinea, of zelfs een bladzijde, te lezen. Bedenk dat Foster het allemaal eigenhandig heeft neergepend in deze even bloemrijke als sarcastische, maar terechte keuring van de moraal. Veel plezier!

Voor het eerst verschenen op Boekenkrant. Ook verschenen op Nico’s recensies en TikTok.

Sterren: ****

ISBN: 9789083572703

Uitgeverij Koppernik 

Ook verschenen op Boekenkrant 

Kristyna Litten – Iep en Beerlock Holmes – De zaak van de verdwenen BLOEM

/in

Detective aan het werk

Dit is een uitdaging voor de geboren speurneus. Voor de detective met het vergrootglas in de aanslag, klaar voor elk mysterie. Welkom bij onze eigen speurbeer Beerlock Holmes. En Iep natuurlijk, zijn muizige assistent en kleinkind, allen te vinden in deze prangende zaak.

Iep en zijn opa wonen in het stadje Berona, waar alles koek en ei is. En iedereen is blij want …. de Agavebloem, die één keer per honderd jaar bloeit, bloeit. Dus. Heel het dorp is in rep en roer, blij, uitgelaten. Maar dat verandert snel door dat andere probleempje. Bewaker Hopkins trekt vertwijfeld aan zijn beide lange oren. Hij is in paniek … want de bloem is weg!

Professor Berk vinden

Actie genoeg hier al op bladzijde 19, aangespoord door het gele blokje links bovenin met een vergrootglas erin, en de tekst: “Kun jij Iep en Beerlock helpen om professor Berk te vinden?”

Boven de tekening volg je de aanwijzingen:

“Begin op een plek

met tropische hitte.

Loop dan langs de vijver

waar kikkertjes zitten.

Ga nu langs de cactussen –

pas op: prik je niet!

Daarna langs de bloemen

die je verderop ziet.

Als het kronkelpad stopt

aan de waterkant

spring je via de lelies

naar de overkant.

Dan kruip je door de

gekleurde struiken …

… om bij het huis van

professor Berk weer op te duiken!”

De plattegrond van de tuin is op diezelfde pagina getekend. We zien de Veldbloemenweide, de Cactuskas, de Grote Kas, de Tropische kweektuin en het Leliemeer. Zo kun je de puzzel oplossen.

Het hele goede punt waar het om draait in dit verhaaltje, is dat je nieuwsgierig bladerend en lezend informatie krijgt over de natuur, de bloemetjes en de bijtjes en alles wat groeit en bloeit. Schrijver Christina Litten heeft er een prachtige zoektekst-met-plaatjes van gemaakt, die de informatie er bij de jeugdigen soepel inlepelt.

Spelerderwijs leren over natuur, bloemetjes en bijtjes

Daarnaast zijn de figuranten herkenbaar getekend, terwijl opa en Iep nog meer avonturen meemaken. De lezertjes hoeven zich zeker niet te vervelen. Ze leren spelenderwijs dingen over de natuur, de bloemetjes en de bijtjes, de 15 raadsels en nog veel meer.

Een vriendelijk boek, vernuftig in elkaar gezet om te amuseren en te bestuderen. Uw (klein)kind is er blij mee.

—

Voor het eerst verschenen op Boekenkrant. Ook verschenen op Nico’s recensies.

Sterren: ***

ISBN: 9789047718079

Uitgeverij Lemniscaat 

Ook verschenen op Boekenkrant 

Phil Clayton – Welke plant waar – De ultieme plantenencyclopedie

/in

Tuinieren kun je leren

Je eigen tuin reanimeren, of zelfs helemaal opnieuw vormgeven met andere of nieuwe planten? Dit is de ultieme hulp over waar welke plant moet komen te staan.

Voor de amateur zoals ikzelf, is het beplanten of zelfs maar snoeien van een tuin een slecht idee. Ik weet niet genoeg van planten om de goeie soort op de goeie plek (zon, geen zon / nat, niet nat / klei, zandgrond / etcetera. Gelukkig er is nu dit boek, dat antwoord geeft op al de vragen die je zou willen stellen als je wist wat je moest vragen.

Volop informatie

Kloek en avontuurlijk, dat zijn de bijpassende woorden. Stevig gebonden, harde kaft alom, kwalitatief goed papier aan de binnenkant en veel, duizelingwekkend veel informatie. Uitstekend vindbare informatie dan wel, die dankzij het register gemakkelijk op te sporen is. Grofweg komt de informatie in twee soorten, in het eerste deel over de groeiomstandigheden van planten. En het tweede deel over eigenschappen en toepassing van planten.

Het register is uitgebreid. Zo onderscheiden we ‘Zonnige standplaatsen’ van ‘Schaduwrijke standplaatsen’ als hoofdgroepen, even verderop weer verdiept als ‘Planten voor tuinstijlen’, ‘Planten voor elke seizoen’, Planten voor kleur en geur’, ‘Planten voor vorm en textuur’ en ‘Platen voor tuinproblemen.’

Precies zo meticuleus gaan de volgende bladzijden te werk, te beginnen met ‘PLANTENGROEPEN HERKENNEN’, en daaronder een heel netwerk van soorten planten zoals Oever- en Vijverplanten, Bolgewassen, Klimplanten. Direct daarna wordt gekeken naar: “Inzicht in bodem en locatie”, waarin je kunt uitzoeken wat je moet planten in een tuin op het zuiden, noorden, oosten of westen. Handige illustraties verstevigen die tips, en even verderop bij ‘Beplantingsstijlen’ zie we veel manieren om planten & bloemen kunstig in een tuin te plaatsen.

Dik en vol tips 

Heel veel meer is te ontdekken in de rest van het boek, dat in totaal 400 bladzijden heeft, mét een zorgvuldig samengesteld terugbladersysteem. Geschikt voor de stuntelig beginnende tuinier tot aan de afdeling uitgelezen paleistuinenbloemen en -planten, samen met wellustige waterpartijen en voor de sfeer nog eventueel toegevoegde, gedeeltelijk ontklede nimfen.

Eén voorbeeld nog met dit specifieke onderdeel:

“PLANTEN VOOR DE ZINTUIGEN’

Deze tuinen kunnen aan uiteenlopende wensen voldoen: ze kunnen rustgevend zijn, met geurplanten zoal Gardenia, en schaduwrijke zitplekken, of juist kindvriendelijk, met prikkelende beplanting zoals zonnebloemen (Helianthus annuus), gele morgenster (Tragopogon pratensis) of ritselend bamboe.”

Topboek

Zoals gezegd lukt het beschrijven van dit boek maar ten dele. Dat ligt niet aan de karige informatie, maar aan de hoeveelheid woorden die deze recensie mag bevatten. Binnen die hoeveelheid woorden hou ik het kort: topboek!

Sterren: ***

ISBN: 9789464714647

Uitgeverij HL Books

Ook verschenen op Boekenkrant 

Torborg Nedreaas – Niets groeit in het maanlicht

/in

Altijd de vrouw

Dit is een opnieuw uitgegeven boek uit een lang vervlogen tijd (1947), en hoewel de omstandigheden tegenwoordig verbeterd zijn, is de waarschuwing die ervan uitgaat nog altijd actueel.

De verteller in het boek is een man, die op het station een vrouw tegenkomt en met haar aan de praat raakt. Ze lopen samen naar haar huis, waar ze seks hebben. Een simpeler begin van een verhaal is er niet. Toch weet Nedreaas nu al het begin van een spanning op te bouwen die het hele boek groter wordt, een boog die steeds verder gespannen staat, tot het in een ontlading eindigt.

Een regelrechte afdaling in de hel

Wij lezers volgen de vrouw daarna. Ze weet dan nog niet dat haar een regelrechte afdaling in de hel te wachten staat, terwijl de schrijver alvast wat rode vlaggen voor haar uitzet waar de man geen enkele aanstoot hoeft te nemen of kan negeren:

“Ik liep er behoorlijk vrolijk bij die dagen, ik dacht dat alles wel goed zou komen. Goedbeschouwd was er een boel wat ik van hem kon leren, en ik zou zijn kwaliteiten wel naar boven weten te krijgen… Ik was zo gelukkig als ik redelijkerwijs kon verwachten te zijn. De avond waarop ik naar hem toe zou gaan, besloot ik er alles aan te doen om hem in een goed humeur te krijgen. Hij was ergens verdrietig om, en dat kon nog wel even duren, maar uiteindelijk zou het tussen ons helemaal goed komen. Ik keek naar buiten, naar zijn ramen, het was licht en ik wierp kushandjes naar zijn ramen. Ik neuriede en borstelde mijn haar, en toen ik weer die kant op keek … toen ging het licht plotseling uit. Ik bleef met de borstel in mijn hand staan … dat kon toch niet waar zijn? Ik bleef staan staren in de hoop dat ik het verkeerd had gezien. Maar het was donker bij Johannes.”

De kern van dit verhaal is een aanklacht tegen de (Noorse) regering met betrekking tot vrouwenrechten. Die zijn er namelijk niet. Vrouwen waren in die tijd rechteloos, voorzieningen als een blijfvanmijnijfhuis of een abortuskliniek waren nog ondenkbaar. Het woord ‘feminisme’ was nog niet uitgevonden.

De vrouw is altijd afhankelijk van de man

Kortom: als vrouw was je een soort kleine zelfstandige: altijd afhankelijk van een man die de centjes thuis bracht. Je had de verantwoordelijkheid voor het huishouden. Daarnaast diende je twee, maar liever meer kinderen te baren, Die kinderen hadden ook verzorging nodig, kleding, ze moesten gevoed worden, naar school, de nieuwe kleren kon mama wel maken, en zo nog een paar bullets op de to do list. Vrouwen kwamen amper aan zichzelf toe met al die verplichtingen. Het leven was één lange stressbaan.

Torborg Nedreaas zet al die problematiek uit in dit sombere verhaal. De vrouwelijke hoofdpersoon probeert zich door het leven te slaan, maar er zijn veel persoonlijke hindernissen. De eerste is drank. Daar kan ze slecht afblijven omdat het lekker is en voor vergetelheid zorgt, maar ook de controle verstoort. Dan zijn er andere mannen die op één of andere manier aantrekkelijk zijn, of een soort dominantie hebben waar ze zich roekeloos aan onderwerpt. En uiteindelijk rest de vergetelheid.

Voor het eerst verschenen op Boekenkrant en TikTok.

Sterren: ****

ISBN: 9789044550689

Uitgeverij De Geus 

Ook verschenen op Boekenkrant